Wieczne pióro - przyrząd do pisania na papierze, w którym materiałem pisarskim jest płynny atrament spływający poprzez działanie siły grawitacji przez specjalną końcówkę zwaną stalówką.

Jakie to proste! Ale zanim w XIX wieku opatentowano wynalazek wiecznego pióra przez całe wieki stosowano inne, mniej złożone, narzędzia pisarskie.

Malowidła ścienne

Ludzie od zarania dziejów chcieli przedstawiać i wyrażać swoje myśli i uczucia oraz przekazywać informacje o otaczającym ich świecie. Pierwszymi próbami takiego przekazu są malowidła ścienne powstałe ok. 35 000 lat p.n.e. Znajdują się one m.in. w jaskini Altamira w Hiszpanii oraz w jaskiniach La Fer­ras­sie i Chau­vet we Francji. Słynne piktogramy naskalne wykonane zostały tylko przy użyciu palców
i dłoni umoczonych w naturalnych barwnikach.

W północnej Hiszpanii jaskinię Altamira odkryto w 1868 roku, ale nikt jej specjalnie nie badał. Dopiero kilka lat później  hiszpański arystokrata, który  interesował się znaleziskami,  Don Marcelino Sanz de Sautuola dokonał odkrycia ściennych malowideł w jaskini. Ciekawostką jest fakt, że właściwie zwróciła mu na nie uwagę jego ośmioletnia córka, którą w zdumienie i zachwyt wprawiły postacie ludzkie jak
i  cała plejada różnej wielkości zwierząt namalowanych na ścianach i sklepieniu jaskini. Malowidła ścienne wykonano z użyciem węgla i ochry w różnych odcieniach czerwieni, żółci i fioletu.

Było to największe odkrycie prehistorycznych dzieł sztuki. Jednak dopiero w latach dwudziestych następnego wieku, po szczegółowych badaniach, uznano autentyczność odkrycia. Stwierdzono, że malowidła w jaskini Altamira malowane były przez przedstawicieli kultury oryniackiej i magdaleńskiej pod koniec epoki lodowej. 

Rylce i tabliczki

Rozwój cywilizacji niósł potrzebę posługiwania się pismem w sposób systematyczny. Na Bliskim Wschodzie stworzono najstarszą odmianę pisma - pismo klinowe. Posługiwali się nim Babilończycy i Chaldejczycy, a najstarsze teksty pisane pismem klinowym odnaleziono w Sumerze 3500 lat p.n.e.

Nazwa pisma pochodzi od klinowatego kształtu odciskanych znaków. Starożytny pisarz rylcem wykonanym ze ściętej łodygi trzciny, względnie z kości słoniowej lub
z metalu,  pozostawiał ślady w postaci klinów na miękkich glinianych tabliczkach. Nośnikami tekstu były także kamienie, kość słoniowa i metal.

Zapisane gliniane tabliczki były często powtórnie formatowane, a następnie używane do ponownego zapisu. W przypadku, gdy chciano, aby zapis był bardziej trwały stosowano proces wypalania tabliczek.  Do naszych czasów zachowały się tysiące takich zapisanych informacji.  

Pędzelek i papirus

Innym rodzajem pisma jakie stosowano w starożytności było pismo hieroglificzne. Hieroglify to grecka nazwa pisma egipskiego oznaczająca rzeźbione święte litery. Pismo to stanowiły rysowane lub malowane pędzelkiem i atramentem znaki na papirusie. Czarny atrament uzyskiwano z sadzy, a czerwony z cynobru lub minii. Zwoje papirusu osiągały często długość nawet do 40 metrów.

Starożytny pierwowzór pióra wiecznego

Z okresu starożytności pochodzą pierwsze egzemplarze właściwego przodka współczesnego pióra wiecznego. Starożytne znaleziska z  wykopalisk archeologicznych potwierdzają, że był to kawałek zaostrzonej trzciny z otworem
i przegrodą wewnętrzną. Atrament nalewany był od góry i wyciekał stopniowo
w kierunku ostrza. System ten pomimo swej niezwykłej prostoty do dziś znajduje zastosowanie w piórach wiecznych.  

Bibliografia

1. Giorgio Dragoni, Giuseppe Ficher: Pióra wieczne. Warszawa: Wydawnictwo Muza SA, 1998.  

2. http://pl.wikipedia.org/wiki/Wieczne_pi%C3%B3ro

3. http://www.antoranz.net/CURIOSA/ZBIOR4/C0406/13-QZD01069_Altamira.HTM

4. http://pl.wikipedia.org/wiki/Pismo_klinowe

5. http://www.histurion.pl/strona/baza/art/pismo_w_mezopotamii.html

6. http://www.egipt.webd.pl/hierog.html